Imperativ (Emir Kipi) · DieDeutschAkademie
Grammatik · A1–B1

Imperativ (Emir Kipi)

Almancada birine “yap, yapma, lütfen bekle, dikkat et” gibi ifadeleri söylemek için Imperativ (emir kipi) kullanırız. Bu derste du-, ihr-, Sie- ve wir-Imperativ yapılarını Türkçe açıklamalar, tablolar ve interaktif alıştırmalarla öğreneceksin.

✔ A1–B1 seviye için temel konu ✔ du · ihr · Sie · wir emirleri ✔ İnteraktif test & boşluk doldurma
📝 Hemen alıştırmalara başla
Tahmini süre: 25–30 dakika Odağımız: Präsens Imperativ + kelime sırası
Bu derste neler var?

1. Imperativ nedir?

Imperativ, Türkçedeki “emir kipi”nin Almancadaki karşılığıdır. Sadece sert emir vermek için değil, aynı zamanda:

  • Yönlendirme: “Sağa dön, düz git…”
  • Rica: “Lütfen kapıyı kapat.”
  • Tavsiye: “Daha çok su iç.”
  • Teklif: “Haydi sinemaya gidelim.”
Türkçe – Almanca paralellik
Otur! – Sitz!
Lütfen bekleyin! – Warten Sie bitte!
Haydi gidelim! – Gehen wir!

Almancada emir kipini kişi zamirine göre farklı şekillerde kurarız: du, ihr, Sie, wir. Şimdi bunları tek tek inceleyelim.

2. du-Imperativ (samimi tekil “sen”)

Bir kişiye samimi hitap ederken (arkadaşın, kardeşin vb.) du-Imperativ kullanılır. Genel kural:

  • Präsens’teki du formunu al, “du” zamirini at.
  • Çoğu fiilde -st sonu da düşer.
InfinitivPräsens (du)Imperativ (du)Türkçe
machendu machstmach!yap!
lernendu lernstlern!öğren!
kommendu kommstkomm!gel!
arbeitendu arbeitestarbeit(e)!çalış!
sprechendu sprichstsprich!konuş!
Bazı fiillerde ünlü değişir (sprechen → sprich!, lesen → lies!). Ayrıca -e sonu çoğu zaman isteğe bağlıdır: “Mach!” ve “Mache!” genelde aynı anlamdadır; günlük dilde kısa şekil daha yaygındır.

3. ihr-Imperativ (samimi çoğul “siz”)

Bir gruba samimi hitap ederken (arkadaş grubun, sınıf, aile vb.) ihr-Imperativ kullanılır. Kural çok basit:

  • Präsens’teki ihr formunu al, sadece “ihr” zamirini at.
InfinitivPräsens (ihr)Imperativ (ihr)Türkçe
machenihr machtmacht!yapın!
kommenihr kommtkommt!gelin!
lesenihr lestlest!okuyun!
sprechenihr sprechtsprecht!konuşun!
du vs. ihr
du: Kommt nicht. ✗ (yanlış)
du: Komm nicht! – Gelme!
ihr: Kommt nicht so spät! – Bu kadar geç gelmeyin!

4. Sie- ve wir-Imperativ (resmi “siz” ve “haydi biz”)

4.1 Sie-Imperativ (resmi hitap)

Resmi “siz” (örneğin öğretmen–öğrenci, müşteri–görevli ilişkisi) için Sie-Imperativ kullanılır. Kural:

  • Infinitiv + Sie yapısı kullanılır.
  • Fiil cümlenin başında, Sie hemen arkasındadır.
InfinitivImperativ (Sie)Türkçe
wartenWarten Sie!Bekleyin!
kommenKommen Sie bitte!Lütfen gelin.
lesenLesen Sie den Text!Metni okuyun.

4.2 wir-Imperativ (“haydi … yapalım”)

Bir öneride bulunurken “Haydi … yapalım” anlamı için wir-Imperativ kullanılır. İki yaygın yapı vardır:

  • Gehen wir …!
  • Lass(t) uns …! (biraz daha konuşma dilinde)
wir-Imperativ örnekleri
Gehen wir ins Kino! – Haydi sinemaya gidelim!
Trinken wir einen Kaffee! – Haydi bir kahve içelim!
Lass uns Deutsch lernen! – Hadi Almanca öğrenelim!

5. Olumsuz emir & kibar ifadeler

5.1 Olumsuz emir

Olumsuz emir için nicht veya kein kullanılır:

  • nicht: fiili ya da tüm cümleyi olumsuzlar.
  • kein: isimleri olumsuzlar (artikel yerine geçer).
Olumsuz örnekler
Komm nicht so spät! – Bu kadar geç gelme!
Trink nicht so viel Kaffee! – Bu kadar çok kahve içme!
Kauf keine Süßigkeiten! – Şekerleme satın alma!

5.2 Kibarlaştırma

Almancada emri daha kibar hale getirmek için:

  • bitte eklenir: Komm bitte!
  • Resmi Sie-Imperativ kullanılır: Warten Sie bitte!
Günlük hayatta genelde bitte ile yumuşatılmış emirler kullanılır. Sadece “Mach das sofort!” gibi ifadeler sert emir gibi algılanabilir.

6. Sık yapılan hatalar & ipuçları

  • Emirde özneyi gereksiz kullanmak:
    Yanlış: Du komm bitte! ✗
    Doğru: Komm bitte! ✓
  • Sie-Imperativ’te kelime sırasını karıştırmak:
    Yanlış: Sie warten bitte! ✗
    Doğru: Warten Sie bitte! ✓
  • du-Imperativ’te -st ekini bırakmak:
    Yanlış: Kommst schnell! ✗
    Doğru: Komm schnell! ✓

7. İnteraktif test & boşluk doldurma alıştırmaları

Konu pekiştirme alıştırmaları

Canlı geri bildirim · Otomatik kontrol

Aşağıdaki çoktan seçmeli sorularda cümlenin bağlamına göre doğru Imperativ yapısını seç.

1. (du) – Kapıyı kapat! – „die Tür zumachen“
2. (Sie) – Lütfen bekleyin! – „warten“
3. (ihr) – Çabuk gelin! – „kommen“
4. (wir) – Haydi kahve içelim! – „einen Kaffee trinken“
5. Aşağıdakilerden hangisi olumsuz du-Imperativ örneğidir?

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun Imperativ formunu yaz. Küçük-büyük harfe dikkat et; birden fazla doğru cevap varsa sistem kabul eder.

1) (du)
___ bitte leise! (sein – “sessiz ol”)
2) (ihr)
___ das Buch! (lesen)
3) (Sie)
___ bitte hier! (unterschreiben – “imzalayın”)
4) (du) – olumsuz
___ nicht so laut! (sprechen)
5) (wir)
___ ins Restaurant gehen! (gehen – “haydi restorana gidelim”)
İpucu: Takıldığın cümleleri yukarıdaki du / ihr / Sie / wir tabloları ve örnekleriyle karşılaştırabilirsin.
İyi çalışmalar! Imperativ cümlelerini sesli tekrar etmek telaffuz ve akıcılık için çok faydalıdır.
```
Bulunduğunuz Sayfayı Sosyal Medyada Paylaşmak İçin: