Grammatik · A1–B1

Präteritum: sein ve haben

Almancada Präteritum (geçmiş zaman) en sık sein (olmak) ve haben (sahip olmak) fiilleriyle karşımıza çıkar. Bu derste Türkçe açıklamalar, tablolar, örnek cümleler ve interaktif alıştırmalarla bu iki fiilin Präteritum hâlini sağlamlaştıracaksın.

✔ A1–B1 seviyeleri için temel geçmiş zaman ✔ sein & haben tüm çekimler ✔ Örnek cümleler + alıştırmalar
📝 Hemen alıştırmalara başla
Tahmini süre: 20–25 dakika Odağımız: Präteritum + sein/haben cümleleri
Bu derste neler var?

1. Präteritum nedir?

Präteritum, Almancada geçmiş zamanı anlatmak için kullanılan iki temel zaman yapısından biridir (diğeri Perfekt).

Özellikle yazı dilinde (kitaplar, haberler, hikâyeler) ve yardımcı fiillerle (sein, haben, werden, müssen, können...) sık kullanılır. Günlük konuşmada ise genelde Perfekt tercih edilir; ama sein ve haben için Präteritum konuşmada da çok yaygındır:

  • Ich war krank. – Hastaydım.
  • Ich hatte viel Arbeit. – Çok işim vardı.
Präteritum = Türkçede “-di/-dı” geçmişi
Ich war müde. → Yorgundum.
Ich hatte Hunger. → Açtım.
Wir waren im Urlaub. → Tatildeydik.

2. sein fiilinin Präteritum çekimi

sein fiili (olmak) düzensiz bir fiildir ve Präteritum’da özel bir çekimi vardır. Aşağıdaki tabloda tüm kişileri görebilirsin:

KişiPräsensPräteritumÖrnek cümle
ichbinwar Ich war müde. – Yorgundum.
dubistwarst Du warst zu spät. – Geç kaldın.
er / sie / esistwar Es war kalt. – Hava soğuktu.
wirsindwaren Wir waren im Kino. – Sinemadaydık.
ihrseidwart Ihr wart laut. – Gürültülüydünüz.
sie / Siesindwaren Sie waren krank. – Hastaydılar / Hastaydınız.
Dikkat: ich war ve er/sie/es war aynıdır; sadece özneyle ayırt edilir. du warst ve ihr wart sonundaki -st / -t ekleriyle ayrılır.

3. haben fiilinin Präteritum çekimi

haben fiili (sahip olmak) Präteritum’da düzenli sayılabilecek bir yapıya sahiptir, ama kök hafif değişir: hat- → hatt-.

KişiPräsensPräteritumÖrnek cümle
ichhabehatte Ich hatte Zeit. – Vaktim vardı.
duhasthattest Du hattest Glück. – Şansın vardı.
er / sie / eshathatte Er hatte Angst. – Korkmuştu / korkuydu.
wirhabenhatten Wir hatten Ferien. – Tatilimiz vardı.
ihrhabthattet Ihr hattet viele Hausaufgaben. – Çok ödeviniz vardı.
sie / Siehabenhatten Sie hatten Besuch. – Misafirleri vardı.
sein & haben ile kısa karşılaştırma
Ich war gestern krank. – Dün hastaydım. (durum)
Ich hatte gestern Fieber. – Dün ateşim vardı. (sahiplik)

4. Cümle yapısı: Präteritum + sein/haben

sein ve haben Präteritum’da tek fiil olarak çekimlenir, cümlenin 2. pozisyonunda yer alır. Ekstra bir yardımcı fiil veya Partizip II kullanılmaz.

Temel söz dizimi (Hauptsatz)
Gestern (1. pozisyon – zaman zarfı) war (2. pozisyon – fiil) ich zu Hause. (kalan kısım)
→ Dün evdeydim.
Ich hatte keine Zeit.
→ Hiç vaktim yoktu.
Wir waren sehr müde.
→ Çok yorgunduk.

Yan cümlelerde (Nebensatz) fiil yine sona gider, ama hâlâ tek fiildir:

Nebensatz örnekleri
Ich blieb zu Hause, weil ich krank war.
→ Evde kaldım çünkü hastaydım.
Er konnte nicht kommen, weil er keine Zeit hatte.
→ Gelemedi çünkü hiç vakti yoktu.

5. Sık yapılan hatalar & ipuçları

  • sein/haben yerine Perfekt kalıbını kullanmak:
    Yanlış: Ich bin gewesen müde. ✗
    Doğru: Ich war müde. ✓
  • Präteritum çekimini Präsens ile karıştırmak:
    Yanlış: Gestern bin ich zu Hause. ✗
    Doğru: Gestern war ich zu Hause. ✓
  • haben’de “tt” yazmayı unutmak:
    Yanlış: Ich hate viel Arbeit. ✗
    Doğru: Ich hatte viel Arbeit. ✓

6. İnteraktif test & boşluk doldurma alıştırmaları

Konu pekiştirme alıştırmaları

Canlı geri bildirim · Otomatik kontrol

Aşağıdaki çoktan seçmeli sorularda cümleye en uygun Präteritum formunu seç.

1. Gestern ___ ich krank.
2. Wir ___ gestern keine Schule.
3. Wo ___ du gestern Abend?
4. Ich ___ gestern viel zu tun.
5. Sie ___ im Urlaub und sie ___ viel Spaß.

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun sein / haben Präteritum formunu yaz. Küçük-büyük harfe dikkat et.

1) Gestern ich sehr müde.
2) Wir am Wochenende bei meinen Eltern.
3) Ich keine Zeit für Hausaufgaben.
4) Du gestern nicht in der Schule.
5) Sie viele Fragen zum Test.
İpucu: Takıldığın cümleleri yukarıdaki sein / haben tablolarıyla karşılaştırabilirsin.
Bulunduğunuz Sayfayı Sosyal Medyada Paylaşmak İçin: