Plusquamperfekt – Miş'li Geçmiş Zaman
Geçmişte yaşanmış iki olaydan hangisi daha önce oldu? Almancada "geçmişin geçmişini" anlatmak için kullandığımız Plusquamperfekt zamanını, nachdem bağlacı ile cümle kurma mantığını ve fiil çekimlerini öğreniyoruz.
1. Plusquamperfekt Nedir?
Türkçeye "Miş'li Geçmiş Zaman Hikayesi" (yapmıştı, gitmişti, yemişti) olarak çevirebileceğimiz bu zaman, Almancada Vorvergangenheit (Geçmişin Öncesi) olarak da bilinir.
Diyelim ki dün iki şey yaptın: Önce yemek yedin, sonra uyudun. "Yemek yeme" eylemi daha eskide kaldığı için onu Plusquamperfekt ile, "uyuma" eylemini ise Präteritum (veya Perfekt) ile anlatırsın.
2. Plusquamperfekt Nasıl Kurulur? (Formül)
Eğer Perfekt zamanını biliyorsan, bu zamanı kurmak çok kolaydır! Perfekt yaparken kullandığımız haben ve sein yardımcı fiillerini alıp onların geçmiş zaman (Präteritum) halleri olan hatte ve war kelimelerini kullanıyoruz. Ana fiil ise yine cümlenin en sonunda Partizip II (3. hal) olarak kalıyor.
| Perfekt (Yakın Geçmiş) | ➔ | Plusquamperfekt (Miş'li Geçmiş) |
|---|---|---|
| Ich habe Pizza gegessen. (Pizza yedim.) | ➔ | Ich hatte Pizza gegessen. (Pizza yemiştim.) |
| Er ist nach Berlin gefahren. (Berlin'e gitti.) | ➔ | Er war nach Berlin gefahren. (Berlin'e gitmişti.) |
3. "war" mı, "hatte" mi? (Yardımcı Fiil Seçimi)
Hangi fiillerin war (sein), hangilerinin hatte (haben) alacağı kuralı, Perfekt zamanındaki kural ile birebir aynıdır.
- war (sein) alanlar: Bir yerden bir yere hareket/yer değiştirme (gehen, fahren, fliegen, kommen) veya durum değişikliği (aufwachen, einschlafen, sterben) bildiren fiiller. Ayrıca sein, bleiben, werden fiilleri.
- hatte (haben) alanlar: Geriye kalan tüm diğer fiiller (essen, trinken, machen, lesen, schreiben vb.). Geçişli (Akkusativ nesne alan) tüm fiiller.
4. "nachdem" (Sonra) Bağlacı ile Kullanımı
Plusquamperfekt genellikle nachdem (dükten sonra) bağlacıyla kurulan yan cümlelerde (Nebensatz) karşımıza çıkar.
Kural: nachdem ile kurulan cümle daima daha eski bir olayı anlatır. Bu yüzden nachdem'li cümle Plusquamperfekt, diğer (ana) cümle ise Präteritum / Perfekt olur. Yan cümle olduğu için yardımcı fiil (hatte/war) cümlenin en sonuna gider!
| 1. Olay (Daha Eski ➔ nachdem + Plusquamperfekt) | 2. Olay (Daha Yeni ➔ Präteritum) |
|---|---|
| Nachdem ich das Buch gelesen hatte, | ging ich ins Bett. |
| (Kitabı okuduktan sonra yatağa gittim.) ➔ Önce kitap okundu, sonra uyunmaya gidildi. | |
| Nachdem der Zug abgefahren war, | kam er am Bahnhof an. |
| (Tren hareket ettikten sonra o istasyona geldi.) ➔ Önce tren gitti, sonra adam geldi. | |
5. İnteraktif Alıştırmalar
Kendini Dene
Sonuçlar anında görünürAşağıdaki çoktan seçmeli sorularda doğru yardımcı fiili veya kuralı seçin.
Aşağıdaki boşluklara parantez içindeki fiillere göre uygun olan hatte veya war yardımcı fiilini doğru şahıs çekimiyle yazın.