Aus Wörtern neue Wörter machen – Kelime Türetme
Almancada her yeni kelimeyi ezberlemek zorunda değilsin! İsimlerin, fiillerin veya sıfatların sonuna belirli ekler (Suffixe) getirerek onları başka tür kelimelere dönüştürebilirsin. Bu derste kelime hazineni sihirli bir şekilde nasıl ikiye katlayacağını öğreniyoruz.
1. Fiillerden İsim Türetme (Nomen aus Verben)
Bir eylemi (fiil), bir nesneye veya eylemi yapan kişiye (isim) dönüştürmek için kullandığımız temel ekler vardır.
A) Kişi/Meslek Türetmek: -er
Fiil köküne -er ekleyerek, o işi yapan kişiyi elde ederiz. Artikeli daima der olur.
| Fiil (Eylem) | ➔ İsim (Kişi) | Anlamı |
|---|---|---|
| lehr(en) (öğretmek) | der Lehrer | Öğretmen |
| fahr(en) (sürmek) | der Fahrer | Sürücü |
| back(en) (pişirmek) | der Bäcker | Fırıncı (a ➔ ä Umlaut aldı) |
B) Süreç veya Nesne Türetmek: -ung
Fiil köküne -ung ekleyerek eylemin kendisini bir isme çeviririz. Artikeli daima die olur.
| Fiil | ➔ İsim | Anlamı |
|---|---|---|
| heiz(en) (ısıtmak) | die Heizung | Kalorifer / Isıtma |
| wohn(en) (ikamet etmek) | die Wohnung | Daire / Ev |
| pack(en) (paketlemek) | die Packung | Paket |
essen ➔ das Essen (yemek yeme eylemi / yemek)
lesen ➔ das Lesen (okuma)
2. İsimlerden Sıfat Türetme (Adjektive aus Nomen)
"Güneş" (isim) kelimesinden "Güneşli" (sıfat) kelimesini üretmek için Almancada yaygın olarak kullanılan üç sihirli ek vardır: -ig, -lich, -los.
A) Varlık/Özellik Belirten: -ig ve -lich
| İsim (Nomen) | ➔ Sıfat (Adjektiv) | Anlamı |
|---|---|---|
| die Sonne (Güneş) | sonnig | Güneşli |
| der Hunger (Açlık) | hungrig | Aç |
| der Freund (Arkadaş) | freundlich | Arkadaşça, dost canlısı |
| die Gefahr (Tehlike) | gefährlich | Tehlikeli (a ➔ ä Umlaut aldı) |
B) Yokluk/Eksiklik Belirten: -los
Türkçedeki "-sız, -siz" ekinin tam karşılığıdır.
| İsim | ➔ Sıfat (-los) | Anlamı |
|---|---|---|
| die Arbeit (İş) | arbeitslos | İşsiz (Araya s kaynaştırma harfi aldı) |
| der Erfolg (Başarı) | erfolglos | Başarısız |
| der Sinn (Anlam) | sinnlos | Anlamsız |
3. Sıfatlardan İsim Türetme (Nomen aus Adjektiven)
"Özgür" (sıfat) kelimesini "Özgürlük" (isim) kelimesine çevirmek için -heit ve -keit eklerini kullanırız. Bu ekleri alan tüm yeni kelimelerin artikeli die olur.
| Sıfat (Özellik) | ➔ İsim (Kavram) | Anlamı |
|---|---|---|
| frei (özgür) | die Freiheit | Özgürlük |
| gesund (sağlıklı) | die Gesundheit | Sağlık |
| einsam (yalnız) | die Einsamkeit | Yalnızlık |
| möglich (mümkün) | die Möglichkeit | Olasılık, imkan |
4. İnteraktif Alıştırmalar
Kendini Dene
Sonuçlar anında görünürAşağıdaki kelime türetme kurallarına göre doğru olan şıkkı işaretle.
Aşağıdaki cümlelerde parantez içindeki kelimeleri kullanarak yeni ve anlamlı bir kelime türetin (isim, sıfat vb.) ve boşluğa küçük harflerle yazın.